W sektorze energetycznym wciąż pokutuje przekonanie, że amerykańskie rafinerie „nie są w stanie” przetwarzać lekkiej ropy naftowej o niskiej zawartości siarki, powstającej w wyniku boomu na ropę łupkową. Twierdzenie to często pojawia się, gdy ceny benzyny rosną lub gdy powracają rozmowy o niezależności energetycznej USA. Argument ten opiera się na fakcie, że Stany Zjednoczone produkują rekordowe ilości ropy naftowej, a mimo to nadal ją importują, ponieważ ich rafinerie zostały zbudowane głównie z myślą o przetwarzaniu cięższych gatunków importowanej ropy.

Na pierwszy rzut oka ta opowieść wydaje się przekonująca, lecz jest w dużej mierze nieprawdziwa.

Amerykańskie rafinerie rzeczywiście są w stanie przetwarzać ropę łupkową i robią to codziennie. Problemem nie są możliwości techniczne, ale względy ekonomiczne. Zrozumienie tej różnicy jest niezwykle ważne, ponieważ wyjaśnia, dlaczego Stany Zjednoczone jednocześnie eksportują duże ilości ropy naftowej, a jednocześnie nadal ją importują, i dlaczego ten system działa znacznie wydajniej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Duży zakład na ciężki olej

Korzenie tego zamieszania sięgają dekad wstecz. Od lat 80. do początku XXI wieku firmy rafineryjne inwestowały ogromne środki w oparciu o wyraźny trend rynkowy: wysokiej jakości, łatwa w rafinacji ropa stopniowo się kurczyła. Oczekiwano, że przyszłe dostawy będą większe, co oznacza, że będą zawierały dłuższe i bardziej złożone cząsteczki węglowodorów, a także więcej siarki.

W odpowiedzi na to przedsiębiorstwa rafineryjne wydały dziesiątki miliardów dolarów na modernizację swoich zakładów poprzez instalację jednostek koksowniczych, hydrokrakingowych i odsiarczających — urządzeń zaprojektowanych do przetwarzania ciężkiej ropy o wysokiej zawartości siarki, którą trudno przekształcić w produkty gotowe.

Dzięki tym inwestycjom amerykańskie rafinerie na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej stały się najnowocześniejszymi na świecie. Stały się one w stanie kupować tanią ropę naftową z krajów takich jak Kanada, Meksyk i Wenezuela, a następnie przetwarzać ją na produkty o wysokiej wartości, takie jak benzyna i olej napędowy. Dało to amerykańskim rafineriom trwałą przewagę konkurencyjną, znaną w branży jako „premia za złożoność”.

Boom na ropę łupkową zmienił równanie

Jednak rewolucja łupkowa całkowicie odwróciła równanie.

Zamiast niedoboru lekkiej ropy, Stany Zjednoczone nagle zostały nią zalane. Ropa łupkowa wydobywana w regionach takich jak Basen Permski charakteryzuje się lekkością i niską zawartością siarki, co ułatwia jej rafinację.

Na pierwszy rzut oka wydaje się to idealne, ale stwarza pewien rodzaj niedopasowania dla wysoce złożonych rafinerii. Obiekty te zostały zaprojektowane przede wszystkim z myślą o maksymalnym wykorzystaniu ciężkiej ropy naftowej, a kiedy przetwarzają duże ilości lekkiej ropy naftowej, zaczynają tracić tę przewagę.

Dlaczego wydobycie ropy łupkowej zmniejsza efektywność?

Kiedy rafineria przeznaczona do przetwarzania ciężkiej ropy przetwarza duży procent lekkiej ropy łupkowej, pojawiają się dwa główne problemy.

Po pierwsze, zaawansowane jednostki przetwórcze, takie jak instalacje koksowania i hydrokrakingu, stają się niewykorzystane. Te zasoby, kosztujące miliardy dolarów, zostały zaprojektowane do rozbijania ciężkich cząsteczek, podczas gdy lekka ropa naftowa nie zawiera ich w wystarczającej ilości, aby utrzymać wysoką wydajność urządzeń.

Po drugie, w rafinerii mogą pojawić się wąskie gardła operacyjne. Ropa naftowa lekka generuje większą ilość produktów lekkich, co może wywierać presję na inne części systemu rafinacji i zmusić rafinerię do zmniejszenia całkowitej wydajności.

Dzięki temu rafineria nadal może działać, jednak jej wydajność jest niższa, a rentowność niższa.

Ekonomia, a nie możliwości techniczne

Różnica między „pojemnością” a „wykonalnością” jest tutaj kluczowa.

Amerykańskie rafinerie są w pełni zdolne do przetwarzania ropy łupkowej. Jednak całkowite uzależnienie od ropy lekkiej doprowadziłoby do erozji marży zysku z powodu przestoju kosztownego sprzętu, a także do obniżenia wydajności i produkcji.

Dlatego rafinerie praktycznie opierają się na mieszance ropy naftowej. Mieszają lokalnie produkowaną ropę lekką z importowaną ropą ciężką, aby osiągnąć maksymalną produkcję i rentowność.

Jednocześnie nadwyżki amerykańskiej ropy łupkowej są eksportowane do rafinerii w Europie i Azji, które lepiej nadają się do jej efektywnego przetwarzania. Wiele rafinerii na całym świecie nie zainwestowało ogromnych środków w modernizację swoich zdolności przerobowych w zakresie ciężkiej, wysokosiarkowej ropy, dlatego amerykańska ropa łupkowa jest dla nich odpowiednią opcją, pomimo jej wyższych kosztów.

W ten sposób system działa dokładnie tak, jak powinien.

Dlaczego zakaz eksportu może być błędem?

Wezwania do ograniczenia lub zakazu eksportu ropy naftowej często wynikają z przekonania, że doprowadzi to do obniżenia cen benzyny.

Ale rzeczywistość może być odwrotna. Jeśli amerykańskie rafinerie będą zmuszone w większym stopniu polegać na lekkiej ropie łupkowej, ich wydajność spadnie, a zapasy paliwa mogą się skurczyć, co ostatecznie doprowadzi do wzrostu kosztów.

Co więcej, światowy rynek ropy naftowej jest ściśle ze sobą powiązany i wszelkie próby jego sztucznego ograniczania często przynoszą nieoczekiwane rezultaty.

To, co może wydawać się sprzecznością – import i eksport ropy naftowej w tym samym czasie – w rzeczywistości jest oznaką optymalizacji efektywności. Różne rodzaje ropy trafiają do rafinerii, które najlepiej je przetwarzają, osiągając maksymalną możliwą wartość dla całego systemu.

Różnica między mitem a rzeczywistością

Przekonanie, że amerykańskie rafinerie „nie potrafią” przetwarzać ropy łupkowej, to mit, który przetrwał, ponieważ brzmi logicznie. W rzeczywistości jednak myli on możliwości techniczne z realiami ekonomicznymi.

Amerykańskie rafinerie są w stanie przetwarzać ropę łupkową i już to robią. Ale po prostu osiągają mniejsze zyski, polegając wyłącznie na niej.

W przemyśle rafineryjnym, jak w każdej działalności gospodarczej, pytaniem nie jest zawsze, czy jest to możliwe, ale czy jest to ekonomicznie uzasadnione.

Indeksy S&P 500 i Nasdaq Composite nieznacznie wzrosły w piątek, wspierane przez zyski na akcjach spółek technologicznych, po tym jak dane o inflacji za marzec okazały się zgodne z oczekiwaniami, pomimo utrzymującej się presji wynikającej z konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie inwestorzy oceniają napięty rozejm między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.

Dane pokazały, że w marcu ceny konsumpcyjne w Stanach Zjednoczonych odnotowały największy wzrost od prawie czterech lat, przy czym wzrost cen ropy naftowej był spowodowany wojną i ciągłym przenoszeniem się wpływu taryf na ceny.

Jednakże, zgodnie z danymi skompilowanymi przez London Stock Exchange Group, inwestorzy nadal podtrzymują oczekiwania, że Rezerwa Federalna utrzyma koszty pożyczek na niezmienionym poziomie w tym roku, wycofując się tym samym ze swoich wcześniejszych oczekiwań, które wskazywały na dwie obniżki stóp procentowych w ciągu roku poprzedzającego wybuch konfliktu.

Brett Kenwell, amerykański analityk inwestycyjny w eToro, powiedział, że jasnym sygnałem, jaki można wyciągnąć z analizy danych inflacyjnych w zestawieniu z danymi o wskaźniku wydatków konsumpcyjnych osobistych (PCE), opublikowanymi w czwartek, jest to, że inflacja pozostaje uparta, nawet przy optymistycznym założeniu, że wzrost cen energii będzie tymczasowym czynnikiem presji, a nie trwałą zmianą cen.

Dodał, że może to skłonić decydentów do wstrzymania się z podejmowaniem decyzji, chyba że nastąpi wyraźniejsze pogorszenie na rynku pracy lub w szerszej gospodarce.

W tym samym kontekście Mary Daly powiedziała w czwartek agencji Reuters, że szok cenowy związany z wojną z Iranem może wydłużyć okres potrzebny do powrotu inflacji do celu banku centralnego wynoszącego 2%.

O godzinie 10:15 czasu wschodniego USA indeks Dow Jones Industrial Average spadł o 109,60 punktów, czyli 0,23%, osiągając 48 076,20 punktów, podczas gdy indeks S&P 500 wzrósł o 10,56 punktów, czyli 0,15%, osiągając 6835,22 punktów, a indeks Nasdaq Composite wzrósł o 123,70 punktów, czyli 0,54%, osiągając 22 946,11 punktów.

Największym beneficjentem wzrostów był sektor technologii informatycznych w indeksie S&P 500, który wzrósł o około 0,8%, głównie za sprawą firm produkujących układy elektroniczne. Akcje Nvidii wzrosły o 1,8%, a akcje Broadcomu o 4,4%. Indeks Philadelphia SE Semiconductor Index również odnotował nowy rekordowy poziom 8926,08 punktów.

Jednak słabość akcji sektora finansowego ograniczyła zyski indeksu referencyjnego, a sektor zanotował spadek o ok. 0,8% na skutek spadku akcji Goldman Sachs i Travelers, co również wywarło presję na indeks Dow Jones.

Jednak główne indeksy na Wall Street zmierzają w kierunku osiągnięcia tygodniowych zysków, a S&P 500 i Dow Jones Industrial Average są na dobrej drodze do odnotowania największych tygodniowych wzrostów od odpowiednio listopada i czerwca.

Nastroje na rynkach w tym tygodniu poprawiło dwutygodniowe zawieszenie broni między Waszyngtonem a Teheranem, a także oświadczenia premiera Izraela Benjamina Netanjahu, że chce przeprowadzić bezpośrednie rozmowy z Bejrutem.

Jednak w zawieszeniu broni wynegocjowanym przez Pakistan pojawiły się pewne pęknięcia, gdyż przed pierwszą rundą rozmów zaplanowaną na sobotę obie strony oskarżały się wzajemnie o złamanie zawieszenia broni.

Jeff Buchbinder, główny strateg ds. akcji w LPL Financial, stwierdził, że rynek stał się bardzo zależny od nagłówków wiadomości, zaznaczając, że dopóki zawieszenie broni będzie kontynuowane, a inwestorzy będą widzieć drogę do pewnego stopnia stabilizacji na Bliskim Wschodzie, będą w stanie przezwyciężyć niepokoje.

W odrębnych danych wstępne odczyty wykazały, że indeks nastrojów konsumentów opublikowany przez Uniwersytet Michigan osiągnął w kwietniu poziom 47,6 punktów, co jest wynikiem niższym od oczekiwań, które według ankiety ekonomistów przeprowadzonej przez agencję Reuters wynosiły 52 punkty.

W wiadomościach korporacyjnych podano, że notowana na giełdzie w USA spółka Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, największego na świecie producenta układów scalonych, wzrosła o 2,7% po tym, jak jej przychody w pierwszym kwartale przekroczyły rynkowe oczekiwania.

Akcje CoreWeave wzrosły również o 6,8% po ogłoszeniu wieloletniej umowy z Anthropic, a także ustaleniu premii za wycenę oferowanych obligacji zamiennych.

Na New York Stock Exchange akcje zyskujące na wartości przewyższały akcje tracące na wartości w stosunku 1,22 do 1, a na Nasdaq w stosunku 1,07 do 1.

Indeks S&P 500 odnotował 17 nowych 52-tygodniowych maksimów wobec 18 nowych minimów, podczas gdy indeks Nasdaq Composite odnotował 84 nowe maksima i 70 nowych minimów.

Dwutygodniowe zawieszenie broni w wojnie z Iranem pomogło złagodzić pesymizm makroekonomiczny otaczający rynek miedzi, ale osoby optymistycznie nastawione do rosnących cen mogą napotkać poważniejszy problem. Chiny, największy konsument miedzi na świecie, pokazały, że nie są gotowe płacić wysokich cen za metal fizyczny, takich jak te zanotowane w styczniu, kiedy to trzymiesięczna cena miedzi na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) wzrosła do najwyższego w historii poziomu nominalnego, 14 527,50 USD za tonę metryczną.

Chiński import netto miedzi rafinowanej spadł w lutym do 125 350 ton, co stanowi najniższy miesięczny poziom od kwietnia 2011 roku, według danych Światowego Biura Statystyki Metali, które opracowuje dane handlowe na podstawie oficjalnych danych celnych. Ten spadek jest naturalną reakcją nabywców na wysokie ceny na dowolnym rynku surowcowym, ale wpływ Chin na kształtowanie cen miedzi stopniowo rośnie dzięki rosnącym krajowym możliwościom produkcyjnym.

Malejący import i rosnący eksport

Import miedzi do Chin zaczął zwalniać od września, kiedy cena miedzi na London Metal Exchange przekroczyła poziom 10 000 dolarów za tonę i zaczęła rosnąć, osiągając szczyt w styczniu.

Ilość przesyłek przychodzących spadła jeszcze bardziej w ciągu pierwszych dwóch miesięcy 2026 r., osiągając poziom 454 000 ton, co stanowi spadek o 25% w porównaniu z analogicznym okresem w 2025 r.

Jednocześnie chińskie huty zintensyfikowały eksport, korzystając z wysokich cen. W styczniu i lutym eksport wzrósł do 172 000 ton, w porównaniu z zaledwie 49 000 ton w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Tym samym łączne zapotrzebowanie Chin na miedź z reszty świata wyniosło zaledwie 283 tys. ton w miesiącach styczniu i lutym, co jest najsłabszym początkiem roku od 2006 r.

Prawdopodobne jest, że część eksportu, zwłaszcza przeznaczonego do Europy i Stanów Zjednoczonych, pochodziła z zapasów w chińskich składach celnych, ponieważ handlowcy próbowali wypełnić luki w łańcuchach dostaw powstałe w wyniku wojny handlowej z USA w zeszłym roku, która doprowadziła do napływu metalu do Stanów Zjednoczonych.

Ale miedź chińskiej marki trafiała także bezpośrednio do magazynów London Metal Exchange w Korei Południowej i na Tajwanie.

Ilość chińskiej miedzi zarejestrowanej w kontraktach na dostawy na giełdzie wzrosła z 87 475 ton pod koniec grudnia do 155 600 ton pod koniec lutego, zgodnie z miesięcznym raportem giełdy.

W rzeczywistości duże zmiany w chińskim handlu miedzią w dużej mierze wyjaśniają, dlaczego zapasy na London Metal Exchange wzrosły do 385 275 ton, czyli poziomu przewyższającego szczyt z 2018 r. i powracającego do poziomów ostatnio notowanych w 2013 r.

Znaczny wzrost zapasów

Mimo gwałtownego spadku importu uderzająca jest skala sezonowego wzrostu zapasów miedzi w Chinach w tym roku.

Zazwyczaj zapasy na Shanghai Futures Exchange rosną w okresie świąt Nowego Roku Księżycowego, ale w tym roku wzrost był znacznie większy niż zwykle.

Zapasy giełdy osiągnęły szczyt na poziomie 433 500 ton na początku marca, w porównaniu ze szczytem 268 300 ton w okresie świątecznym ubiegłego roku. Poprzedni rekord sezonowy wynosił 380 000 ton w 2020 roku, kiedy to święta zbiegły się z lockdownami związanymi z pandemią COVID-19 w Chinach.

Chińscy nabywcy powrócili już na rynek, a zapasy na Szanghajskiej Giełdzie Kontraktów Terminowych spadły do 301 000 ton, jednak jest to nadal duża ilość, która powinna zostać skonsumowana, zanim zajdzie potrzeba zwiększenia importu.

Premia miedzi w Yangshan, będąca kluczowym wskaźnikiem natychmiastowego popytu na import, również odnotowała typowy wzrost po świętach. Lokalny dostawca danych, Shanghai Metals Market, oszacował premię ponad cenę bazową na Londyńskiej Giełdzie Metali na 65 dolarów za tonę, w porównaniu z 20 dolarami w styczniu, ale nadal jest ona niższa niż poziom 89 dolarów odnotowany w tym samym okresie ubiegłego roku.

Aktywność przemysłowa w Chinach rosła przez cztery kolejne miesiące, jednak jej wpływ na rynek miedzi pozostał ograniczony ze względu na wysoki poziom zapasów.

Rosnąca potęga Chin na rynku

Rosnąca zdolność Chin do przeciwstawiania się wysokim cenom zależy od ciągłej rozbudowy krajowych zdolności wytopu miedzi.

Według szacunków Macquarie Bank produkcja miedzi rafinowanej w Chinach wzrosła w 2025 r. o 9% w ujęciu rok do roku, co odpowiada wzrostowi o około milion ton metalu.

Chińskim hutom udało się również konsekwentnie prześcignąć swoich zachodnich konkurentów w pozyskiwaniu surowców na rynku cierpiącym na niedobór koncentratu miedzi.

Macquarie Bank szacuje, że światowa produkcja górnicza wzrośnie o skromne 1,8% w 2025 r., podczas gdy import koncentratów miedzi do Chin wzrósł o 7,8% w tym samym okresie.

Import miedzi nadającej się do recyklingu, która jest kolejnym potencjalnym źródłem zasilania hut, również wzrósł o 4% w ujęciu rok do roku.

Zdolność Chin do zapewnienia sobie surowców niezbędnych do utrzymania rosnącej samowystarczalności w produkcji miedzi rafinowanej odbywa się kosztem innych producentów. Produkcja zachodnich hut spadła o 5,1% w 2025 roku, według szacunków Macquarie Bank.

Ta ciągła zmiana potencjału produkcyjnego wzmacnia zdolność Chin do przeciwstawiania się wysokim cenom, poprzez ograniczanie importu lub zwiększanie eksportu.

Jeśli wojna z Iranem rzeczywiście ulegnie deeskalacji, osoby optymistycznie nastawione do wzrostu cen miedzi prawdopodobnie wrócą na rynek. Nie oczekuje się jednak, że Chiny podejmą działania zgodne z przewidywaniami tych osób.

Dane predykcyjne rynku wskazują na 67% prawdopodobieństwo, że cena Bitcoina spadnie poniżej 55 000 USD w 2026 roku, z 43% prawdopodobieństwem, że spadnie poniżej poziomu 45 000 USD. Wraz ze spadkiem płynności i pojawieniem się niedźwiedzich sygnałów technicznych, analitycy przewidują, że w nadchodzących miesiącach cena kryptowaluty może oscylować w przedziale od 47 000 do 38 000 USD.

Obecna cena Bitcoina wynosi około 71 200 dolarów, a szacunki wskazują, że cykl spadkowy może trwać około sześciu miesięcy. Kluczowe poziomy wsparcia monitorowane przez inwestorów to przedział 47 000 dolarów, a następnie 38 000 dolarów.

Dane z platform prognostycznych, takich jak Polymarket, pokazują wzrost oczekiwań inwestorów co do spadku wartości Bitcoina, ponieważ coraz większa liczba z nich obstawia spadek ceny do niższych poziomów w 2026 roku. Rynki obecnie wyceniają wysokie prawdopodobieństwo spadku, w tym 67% szans na spadek ceny poniżej 55 000 USD i 43% szans na spadek poniżej 45 000 USD.

Jednocześnie kilka czynników, takich jak słaba płynność, negatywne wzorce na wykresach i historyczne zachowanie cykli rynkowych, wskazuje na to, że Bitcoin może jeszcze nie osiągnąć swojego najniższego poziomu.

Niektórzy analitycy uważają, że prawdopodobieństwo spadku cen wynika z pięciu głównych czynników. Pierwszym z nich jest spadek płynności na rynku kryptowalut, ponieważ niższe wolumeny obrotu prowadzą do słabej presji kupna, co zwiększa prawdopodobieństwo gwałtownego spadku cen. Analityk Jason Pizzino stwierdził, że płynność jest siłą napędową rynków, a wraz z jej spadkiem rynek staje się bardziej kruchy i podatny na nagłe spadki.

Drugim czynnikiem jest powtarzanie się poprzednich wzorców bessy. Bitcoin wydaje się podążać za schematem obserwowanym w poprzednich cyklach spadkowych, takich jak 2014, 2018 i 2022, gdzie krótkie wzrosty często wywołują tymczasową falę optymizmu, zanim rynek wznowi silny spadek. Pizzino wyjaśnił, że ten schemat powtarzał się w niemal każdym bessie i spodziewa się jego ponownego powtórzenia.

Trzeci czynnik dotyczy sygnałów technicznych, ponieważ wskaźniki takie jak stochastyczny RSI dają sygnały spadkowe, sugerujące, że Bitcoin może wchodzić w końcową fazę spadku. Historycznie, po pojawieniu się tego sygnału następuje spadek o 30–40%, zanim rynek osiągnie swoje dno, co może oznaczać, że potencjalny dołek znajdzie się między 48 000 a 53 000 dolarów w połowie 2026 roku.

Czwarty czynnik jest powiązany z długoterminową strukturą techniczną, ponieważ analiza kanałów Fibonacciego wskazuje, że waluta może doświadczyć głębszej korekty. W poprzednich cyklach podobne wzorce doprowadziły do spadków sięgających 70%, co uczyniło poziom 47 000 USD początkowym celem technicznym, z możliwością przedłużenia spadku do 38 000 USD w najgorszym scenariuszu.

Piąty czynnik składa się z tego, co niektórzy traderzy określają mianem „drugiego oszustwa” lub pułapki byka, gdzie krótkoterminowe wzrosty mogą wprowadzać traderów w błąd, zanim nastąpi większy odwrót. Trader Linton Worm stwierdził, że trend spadkowy utrzyma się, chyba że cena przekroczy poziom 76 000 dolarów przy dużym wolumenie obrotu.

Patrząc w przyszłość, analitycy proponują dwa potencjalne scenariusze. Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada, że cena nie przebije przedziału 74 000–76 000 USD, co może spowodować spadek w kierunku 50 000 USD, a następnie 47 000 USD, z możliwością dalszego spadku do 38 000 USD. Alternatywny scenariusz zakłada silne przebicie poziomu 76 000 USD, wspierane przez znaczący momentum, co mogłoby unieważnić niedźwiedzie oczekiwania i przywrócić trend wzrostowy.