Jak chiński boom na pojazdy elektryczne zmniejsza strategiczne znaczenie Cieśniny Ormuz na światowych rynkach ropy naftowej

Podczas gdy wielu uważa kryzys w Cieśninie Ormuz za poważne zagrożenie strategiczne dla Chin, biorąc pod uwagę fakt, że kraj ten jest największym importerem ropy naftowej na świecie i silnie uzależniony jest od dostaw energii z Zatoki Perskiej, ostatnie wydarzenia sugerują, że Pekin dysponuje teraz zabezpieczeniem, którego brakowało mu podczas poprzednich kryzysów energetycznych: szybką ekspansją pojazdów elektrycznych, która już zaczęła istotnie ograniczać popyt na ropę.

Chociaż około 45–50% chińskiego importu ropy naftowej zazwyczaj przepływa przez Cieśninę Ormuz, Pekin wkroczył w obecny kryzys, dysponując dużymi strategicznymi i komercyjnymi rezerwami ropy, zdywersyfikowanymi źródłami dostaw oraz możliwością ograniczenia w razie potrzeby wydajności rafinerii. Co ważniejsze jednak, przyspieszenie transformacji kraju w kierunku transportu elektrycznego wyeliminowało już zapotrzebowanie na ponad milion baryłek ropy dziennie.

Pojazdy elektryczne eliminują zapotrzebowanie na 1,35 mln baryłek dziennie

W pierwszej połowie 2026 roku pojazdy elektryczne w Chinach zastąpiły zużycie ropy naftowej o równowartości 34 milionów ton metrycznych, czyli około 1,35 miliona baryłek dziennie, co stanowiło ponad 1% całkowitego światowego zapotrzebowania na ropę naftową.

Ta wielkość odpowiada około 6% rocznego importu ropy naftowej do Chin w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. Jeśli obecne tempo utrzyma się do końca roku, łączna wartość importu może sięgnąć 12% rocznego importu.

Nie oznacza to koniecznie spadku importu o tę samą wartość, ponieważ popyt na ropę naftową jest również napędzany przez produkty petrochemiczne, marże rafineryjne i szerszą aktywność gospodarczą. Jednak liczby te dotyczą ropy, której Chiny po prostu już nie potrzebują kupować.

Taka redukcja odpowiada około 10% całkowitej objętości ropy naftowej przesyłanej przez Cieśninę Ormuz każdego dnia w 2025 r., co pozwoli ograniczyć skutki wszelkich przyszłych zakłóceń na szlaku wodnym, nawet jeśli nie wyeliminuje całkowicie ryzyka.

Chiny zaczęły od pojazdów najłatwiejszych do elektryfikacji

Chiny początkowo skupiły się na elektryfikacji autobusów, ponieważ poruszają się one po stałych trasach i można je łatwo ładować w zajezdniach, zanim zaczną zajmować się także pojazdami pasażerskimi.

W roku 2025:

• Sprzedano ponad 13 milionów pojazdów elektrycznych.

• Pojazdy elektryczne stanowiły około 55% całkowitej sprzedaży nowych pojazdów.

• Łączna liczba pojazdów elektrycznych na chińskich drogach osiągnęła około 44 milionów.

Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej spadające ceny akumulatorów litowo-żelazowo-fosforanowych (LFP) oraz rosnąca produkcja krajowa sprawiły, że około 70% pojazdów elektrycznych sprzedawanych w Chinach jest tańszych niż przeciętny pojazd konwencjonalny.

Na pojazdy osobowe przypada obecnie około 54% całkowitego spadku zużycia ropy naftowej, będącego efektem elektryfikacji transportu.

Ciężarówki elektryczne zaczynają ograniczać zapotrzebowanie na olej napędowy

Kolejny etap transformacji Chin będzie skupiony na samochodach ciężarowych o dużej ładowności, których głównym zastosowaniem będzie olej napędowy.

W pierwszej połowie 2026 roku:

• Popyt na ropę naftową zastępowany przez ciężarówki elektryczne wzrósł o około 150% w skali roku.

• Ciężarówki elektryczne o dużej ładowności stanowiły 28% całkowitej sprzedaży w 2025 r., w porównaniu z 13% w 2024 r.

• Do grudnia 2025 r. ich udział w rynku zbliżył się do 50% całkowitej sprzedaży.

Chiny skoncentrowały się na trasach, które dobrze nadają się do wykorzystania energii elektrycznej, w tym na portach, kopalniach i strefach przemysłowych, opierając się na stacjach wymiany akumulatorów zamiast podejmować próby jednoczesnej elektryfikacji każdego segmentu transportu towarowego.

Bezpieczeństwo energetyczne, nie tylko polityka klimatyczna

Chińska strategia dotycząca pojazdów elektrycznych jest często postrzegana przede wszystkim jako polityka klimatyczna lub plan rozwoju przemysłu. Jednak kryzys w Cieśninie Ormuz uwypuklił inny ważny cel: wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego.

Każdy pojazd napędzany benzyną lub olejem napędowym wiąże się z wieloletnią zależnością od importowanej ropy naftowej, podczas gdy pojazd elektryczny korzysta z sieci energetycznej, która w dużej mierze jest zasilana z krajowych źródeł energii.

Chociaż Chiny nadal opierają produkcję energii elektrycznej częściowo na spalaniu węgla, prąd można wytwarzać również przy użyciu energii jądrowej, wodnej, wiatrowej i słonecznej, bez konieczności przepływania tankowców przez Cieśninę Ormuz.

Tylko w 2025 roku Chiny zwiększyły moce wytwórcze energii odnawialnej o około 500 gigawatów, w tym:

• 370 gigawatów energii słonecznej.

• 117 gigawatów energii wiatrowej.

Oznacza to, że coraz większa część zapotrzebowania Chin na energię w transporcie pokrywana jest z krajowych źródeł odnawialnych, a nie z importowanej ropy naftowej lub gazu ziemnego.

Niższy popyt zmniejsza strategiczne znaczenie wąskich gardeł ropy naftowej

Chiny nie były odporne na kryzys. Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że import ropy drogą morską spadł o około 3,6 miliona baryłek dziennie między lutym a kwietniem. Jednak rezerwy strategiczne i zmniejszone wykorzystanie rafinerii pomogły złagodzić szok.

IEA szacuje, że wprowadzenie pojazdów elektrycznych zmniejszy chińskie zapotrzebowanie na ropę naftową o ponad 4 miliony baryłek dziennie do 2035 r., co będzie stanowiło ponad jedną czwartą wolumenu ropy naftowej, która przepływała przez Cieśninę Ormuz w 2025 r.

Nie oznacza to, że Chiny uniezależnią się od ropy naftowej, ale staną się znacznie mniej narażone na ryzyko związane z wąskimi gardłami transportu morskiego, wyższymi kosztami transportu i ubezpieczenia oraz zmiennością cen ropy naftowej.

Analitycy dochodzą do wniosku, że choć rezerwy strategiczne, rurociągi i zdywersyfikowane źródła importu mogą pomóc w zarządzaniu zakłóceniami w dostawach w perspektywie krótkoterminowej, to samo ograniczenie popytu jest jedynym rozwiązaniem, które trwale eliminuje potrzebę dodatkowej baryłki ropy. To sprawia, że przejście na transport elektryczny jest jedną z najważniejszych długoterminowych strategii bezpieczeństwa energetycznego Chin.