Euro zyskało w czwartek na europejskim rynku walutowym w stosunku do koszyka walut globalnych, osiągając wartość dodatnią wobec dolara amerykańskiego i zmierzając ku trzeciemu wzrostowi w ciągu ostatnich czterech sesji, przed decyzjami Europejskiego Banku Centralnego, które zostaną podjęte jeszcze dziś. Powszechnie oczekuje się, że EBC ogłosi swoją pierwszą podwyżkę stóp procentowych od lipca 2023 roku.

Dolar amerykański osłabł, a ceny ropy naftowej zniwelowały wzrosty po zakończeniu kolejnej rundy ataków USA na Iran i złagodzeniu napięć w Cieśninie Ormuz. Rynki śledzą obecnie rozwój sytuacji w toczących się negocjacjach pokojowych między Waszyngtonem a Teheranem.

Cena

• Dzisiejszy kurs wymiany euro: Euro wzrosło o około 0,2% w stosunku do dolara do 1,1556 USD, z poziomu otwarcia wynoszącego 1,1535 USD, po osiągnięciu dziennego minimum na poziomie 1,1526 USD.

• Euro zakończyło środę spadkiem o 0,1% w stosunku do dolara, co oznacza pierwszą stratę w ciągu ostatnich trzech sesji po tym, jak Donald Trump ostrzegł o możliwych nowych atakach na Iran.

dolar amerykański

Indeks dolara amerykańskiego spadł w czwartek o 0,2%, kontynuując straty, które zostały tymczasowo wstrzymane w środę, i oddalając się od dwumiesięcznych maksimów. Odzwierciedla to słabość amerykańskiej waluty w stosunku do koszyka głównych i drugorzędnych walut.

Spadek nastąpił po zakończeniu nowej rundy ataków USA na Iran. Są one postrzegane jako element strategii wywierania presji, mającej na celu zachęcenie władz Iranu do poczynienia większych postępów w trwających negocjacjach pokojowych, co potencjalnie utoruje drogę do ostatecznego porozumienia, które mogłoby zmniejszyć napięcia i zwiększyć stabilność na Bliskim Wschodzie.

Globalne ceny ropy naftowej

Ceny ropy naftowej na świecie straciły w czwartek większość wcześniejszych wzrostów po tym, jak Stany Zjednoczone zdementowały doniesienia o zamknięciu Cieśniny Ormuz dla ruchu morskiego. Przyczyniło się to do złagodzenia obaw o zakłócenia w światowych dostawach energii.

Rozwój konfliktu irańskiego

• Stany Zjednoczone drugi dzień z rzędu przeprowadzają nowe ataki powietrzne na Iran.

• Przed atakiem prezydent Donald Trump powiedział, że Stany Zjednoczone przeprowadzą „bardzo silny” atak na Iran.

• Sekretarz obrony USA Pete Hegseth powiedział, że Waszyngton zamierza zaatakować „kluczowe obiekty”.

• Ataki te stanowią jedną z najpoważniejszych eskalacji od czasu zawieszenia broni w kwietniu.

• Irańska Gwardia Rewolucyjna poinformowała, że amerykańskie bazy wojskowe w Kuwejcie i Bahrajnie stały się celem dronów i pocisków.

• Teheran ogłosił całkowite zamknięcie Cieśniny Ormuz ze względu na względy bezpieczeństwa, podczas gdy Waszyngton zaprzeczył, że cieśnina została zamknięta.

Europejski Bank Centralny

Dziś po południu Europejski Bank Centralny zakończy czwarte posiedzenie w sprawie polityki pieniężnej w 2026 r. Rynki w pełni spodziewają się podwyżki stóp procentowych, a towarzyszące temu oświadczenie ma zapewnić dalsze wskazówki i wyjaśnienia dotyczące przyszłej ścieżki stóp procentowych w ciągu roku.

Obecne oczekiwania wskazują na podwyżkę stóp procentowych o 25 punktów bazowych, co oznacza wzrost głównej stopy procentowej EBC z 2,15% do 2,40%. Byłaby to pierwsza podwyżka stóp procentowych w strefie euro od lipca 2023 r., po siedmiu kolejnych posiedzeniach, na których stopy pozostały bez zmian.

Decyzja EBC w sprawie stóp procentowych i oświadczenie w sprawie polityki pieniężnej mają zostać opublikowane o 12:15 GMT, natomiast prezes EBC Christine Lagarde ma zorganizować konferencję prasową o 12:45 GMT.

Perspektywy dla euro

W Economies.com zakładamy, że jeśli Europejski Bank Centralny wyda bardziej jastrzębie komentarze, niż przewidują obecnie rynki, wzrosną oczekiwania co do kolejnej podwyżki stóp procentowych w dalszej części roku, co pomoże w zwiększeniu zysków euro w stosunku do koszyka walut światowych.

Jen japoński zyskał w czwartek na giełdach azjatyckich w stosunku do koszyka walut, próbując odrobić sześciotygodniowe minimum w stosunku do dolara amerykańskiego i zmierzając w kierunku pierwszego wzrostu od trzech dni. Wspierany jest przez niską aktywność kupujących.

Decyzja ta zapadła na tle rosnących oczekiwań, że Bank Japonii podejmie kroki mające na celu wsparcie lokalnej waluty, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że jen nadal utrzymuje się w strefie interwencji ściśle monitorowanej przez japońskie władze monetarne.

Dolar amerykański osłabił się, a ceny ropy naftowej straciły swoje zyski po zakończeniu kolejnej rundy ataków USA na Iran i złagodzeniu napięć w Cieśninie Ormuz. Rynki śledzą obecnie dalszy rozwój sytuacji w trwających negocjacjach pokojowych między Waszyngtonem a Teheranem.

Cena

• Dzisiejszy kurs jena japońskiego: Dolar osłabił się wobec jena o około 0,1% do 160,42 jenów z poziomu otwarcia wynoszącego 160,54 jenów, po osiągnięciu dziennego maksimum na poziomie 160,56 jenów.

• Jen zakończył środę spadkiem o ponad 0,1% w stosunku do dolara, notując drugą z rzędu dzienną stratę i osiągając sześciotygodniowe minimum na poziomie 160,57 jenów.

Próg 160 jenów

Władze Japonii uważnie monitorują ruchy na rynku walutowym, szczególnie po tym, jak jen osłabił się poniżej kluczowego progu 160 jenów za dolara, poziomu powszechnie uznawanego za mogący spowodować ponowną interwencję.

Źródła Reutersa poinformowały, że Tokio kilkukrotnie interweniowało pod koniec kwietnia i na początku maja, aby powstrzymać spadek wartości jena. W tym czasie kurs jena spadł do 160,72 jenów za dolara, co stanowi najniższy poziom od lipca 2024 roku.

Przedstawiciele władz japońskich ostrzegają przed nadmierną zmiennością kursów walut i wskazują, że władze mogą podjąć zdecydowane działania w odpowiedzi na niekontrolowane ruchy na rynku walutowym.

Minister finansów Satsuki Katayama powiedział, że rząd jest „gotowy podjąć odpowiednie działania”, jeśli na rynkach walutowych pojawią się nadmierne lub spekulacyjne wahania.

Japońskie stopy procentowe

• Dane opublikowane w środę pokazały, że ceny producentów w Japonii wzrosły do najwyższego poziomu od trzech lat, na skutek gwałtownego wzrostu kosztów energii spowodowanego konfliktem w Iranie.

• Po opublikowaniu danych, rynkowe prognozy podwyżki stóp procentowych o ćwierć punktu procentowego przez Bank Japonii na czerwcowym posiedzeniu wzrosły z 75% do 95%.

• Inwestorzy oczekują obecnie na dodatkowe dane dotyczące inflacji, bezrobocia i wzrostu płac w Japonii, aby móc ponownie ocenić te oczekiwania.

• Bank Japonii spotka się w dniach 15-16 czerwca, aby ocenić odpowiednie narzędzia polityki pieniężnej dla czwartej co do wielkości gospodarki świata.

dolar amerykański

Indeks dolara amerykańskiego spadł w czwartek o ponad 0,1%, kontynuując straty, które zostały tymczasowo wstrzymane w środę, i oddalając się od dwumiesięcznych maksimów. Odzwierciedla to słabość amerykańskiej waluty w stosunku do koszyka głównych i drugorzędnych walut.

Spadek nastąpił po zakończeniu nowej rundy ataków USA na Iran. Są one postrzegane jako element strategii wywierania presji, mającej na celu zachęcenie władz Iranu do poczynienia większych postępów w trwających negocjacjach pokojowych, co potencjalnie utoruje drogę do ostatecznego porozumienia, które mogłoby zmniejszyć napięcia i poprawić stabilność na Bliskim Wschodzie.

Globalne ceny ropy naftowej

Ceny ropy naftowej na świecie straciły w czwartek większość wcześniejszych wzrostów po tym, jak Stany Zjednoczone zdementowały doniesienia o zamknięciu Cieśniny Ormuz dla ruchu morskiego. Przyczyniło się to do złagodzenia obaw o zakłócenia w światowych dostawach energii.

Rozwój konfliktu irańskiego

• Stany Zjednoczone drugi dzień z rzędu przeprowadzają nowe ataki powietrzne na Iran.

• Przed atakiem prezydent Donald Trump powiedział, że Stany Zjednoczone przeprowadzą „bardzo silny” atak na Iran.

• Sekretarz obrony USA Pete Hegseth powiedział, że Waszyngton zamierza zaatakować „kluczowe obiekty”.

• Ataki te stanowią jedną z najpoważniejszych eskalacji od czasu zawieszenia broni w kwietniu.

• Irańska Gwardia Rewolucyjna poinformowała, że amerykańskie bazy wojskowe w Kuwejcie i Bahrajnie stały się celem dronów i pocisków.

• Teheran ogłosił całkowite zamknięcie Cieśniny Ormuz ze względu na względy bezpieczeństwa, podczas gdy Waszyngton zaprzeczył, jakoby cieśnina została zamknięta.

Dolar kanadyjski nieznacznie wzrósł w środę w stosunku do dolara amerykańskiego po tym, jak Bank Kanady utrzymał postawę wyczekującą w sprawie stóp procentowych, podczas gdy inwestorzy nadal oceniali przyszłość północnoamerykańskiej umowy o wolnym handlu w obliczu utrzymującej się niepewności.

Dolar kanadyjski, powszechnie znany jako loonie, zyskał około 0,2%, osiągając kurs 1,3925 CAD za dolara amerykańskiego, po tym jak w trakcie sesji wahał się w przedziale od 1,3900 CAD do 1,3957 CAD. We wtorek osiągnął sześciomiesięczne minimum na poziomie 1,3969 CAD.

Bank Kanady piąte z rzędu posiedzenie pozostawił swoją referencyjną stopę procentową bez zmian na poziomie 2,25%, powołując się na ograniczone dowody na to, że wyższe ceny energii przekładają się na szerszą inflację w gospodarce.

Dane z rynku swapów pokazują, że inwestorzy spodziewają się obecnie podwyżek stóp procentowych do grudnia jedynie o około 32 punkty bazowe, podczas gdy przed decyzją banku centralnego wynosiły one 37 punktów bazowych.

Darcy Briggs, zarządzający portfelem w Franklin Templeton Canada, powiedział, że kanadyjskie dane ekonomiczne „nie są mocne”, co daje bankowi centralnemu możliwość wstrzymania się z publikacją danych i monitorowania rozwoju sytuacji.

Dane dotyczące PKB za pierwszy kwartał wskazywały już wcześniej, że gospodarka Kanady popada w techniczną recesję.

Briggs zauważył, że Kanada zmaga się z trzema głównymi problemami: wyższymi cenami energii, ponownym wycenianiem dużej liczby kredytów hipotecznych po wyższych stopach procentowych i utrzymującą się niepewnością handlową.

W tym samym kontekście Donald Trump powiedział w środę, że może nie odnowić umowy o wolnym handlu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Kanadą i Meksykiem.

Światowe ceny ropy naftowej — jednego z najważniejszych towarów eksportowych Kanady — wzrosły również o około 2,5% do 93,78 dolarów za baryłkę po wymianie kontraktów między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.

Na rynku obligacji rentowność kanadyjskich obligacji rządowych była zróżnicowana, podczas gdy referencyjna rentowność 10-letnich obligacji skarbowych pozostała na poziomie 3,487%.

Irak, drugi co do wielkości producent ropy naftowej w OPEC, ma mniej niż dwa miesiące, zanim ryzykuje utratę głównego szlaku eksportu ropy naftowej, ponieważ umowa regulująca transport ropy rurociągami do Turcji wygasa 27 lipca.

Rurociągi stały się kluczowym elementem umożliwiającym Irakowi sprzedaż ropy naftowej od czasu faktycznego zamknięcia Cieśniny Ormuz 28 lutego. Do tego czasu około 95% irackiego eksportu ropy naftowej przechodziło przez cieśninę i trafiało na kluczowe rynki azjatyckie, głównie do Chin.

Zamknięcie cieśniny Ormuz szybko doprowadziło do zapełnienia irackich magazynów ropy naftowej. Bagdad, mając ograniczone możliwości transportu ropy, zmuszony był zamknąć szereg eksploatacyjnych odwiertów.

Eksperci ostrzegają, że przedłużające się przerwy w produkcji mogą spowodować trwałe uszkodzenia irackich pól naftowych z powodu spadku ciśnienia w złożu, wnikania wody, korozji i innych problemów technicznych.

Bagdadowi grozi termin do 27 lipca, zanim straci swoje główne źródło ropy naftowej

Sytuacja jest szczególnie niebezpieczna dla Iraku, ponieważ ponad 90% budżetu państwa historycznie opierało się na dochodach z ropy naftowej.

Początki obecnego kryzysu sięgają orzeczenia międzynarodowego trybunału arbitrażowego z marca 2023 r., nakazującego Turcji zapłatę Bagdadowi 1,5 mld dolarów za naruszenie umowy o rurociągu na ropę naftową z 1973 r., po tym jak Ankara zezwoliła Rządowi Regionalnemu Kurdystanu na eksport ropy naftowej niezależnie od federalnego rządu Iraku.

Po wydaniu orzeczenia Turcja w lipcu 2025 r. uruchomiła klauzulę wymagającą rocznego okresu wypowiedzenia w celu rozwiązania 52-letniej umowy. Rozwiązanie umowy miało nastąpić 27 lipca 2026 r.

Produkcja spadła do najniższego poziomu od czasu inwazji na Irak w 2003 r.

W następstwie zamknięcia Cieśniny Ormuz wydobycie ropy naftowej w Iraku spadło w kwietniu do średniego poziomu 1,389 mln baryłek dziennie, w porównaniu z około 3,47 mln baryłek dziennie w okresie od stycznia 2002 r. do końca marca bieżącego roku i ponad 4,1 mln baryłek dziennie w ciągu trzech miesięcy poprzedzających 28 lutego.

Oznacza to najniższy poziom produkcji ropy naftowej w Iraku od czasu inwazji USA na Irak w 2003 roku.

Aby utrzymać eksport, Bagdad zwrócił się w stronę alternatywnych metod transportu, przede wszystkim transportu ciężarowego. Obecnie dziennie wykorzystywanych jest około 500 ciężarówek, z których każda przewozi od 200 do 250 baryłek ropy naftowej.

Jednakże wolumeny te są nadal dalece niewystarczające, aby pokryć potrzeby irackiej gospodarki, co skłoniło rząd do przyspieszenia działań na rzecz odbudowy starego rurociągu łączącego Kirkuk z tureckim portem śródziemnomorskim Ceyhan.

Pierwotny system Kirkuk-Ceyhan składał się z dwóch rurociągów o łącznej nominalnej przepustowości 1,6 miliona baryłek dziennie. Rzeczywista przepustowość operacyjna wahała się jednak od 250 000 do 400 000 baryłek dziennie z powodu powtarzających się ataków na przestrzeni lat.

Bagdad rozbudowuje obecnie odcinek Kirkuk-Niniwa w ramach szerszych działań mających na celu odtworzenie federalnej sieci rurociągów do Ceyhan, niezależnej od kontroli Rządu Regionalnego Kurdystanu.

Irackie Ministerstwo Ropy Naftowej realizuje strategię stopniowego restartu. W pierwszym etapie planuje transportować od 150 000 do 250 000 baryłek ropy naftowej z Kirkuku dziennie w przyszłym miesiącu, a następnie stopniowo zwiększać przepustowość.

Tymczasem Kurdystan dysponuje własnym systemem rurociągów, biegnącym od złoża Taq Taq przez Khurmalę do Fiszchaburu, gdzie łączy się z rurociągiem Kirkuk-Ceyhan. Projektowana przepustowość rurociągu wynosi do miliona baryłek dziennie, chociaż szczytowa rzeczywista przepustowość sięga obecnie około 900 000 baryłek dziennie.

Kluczowym problemem jest jednak to, że oba systemy rurociągów podlegają tej samej umowie z Turcją z 1973 r., co oznacza, że oba mogą przestać działać 27 lipca, jeśli nie zostanie osiągnięte nowe porozumienie z Ankarą.

Według źródeł w irackim sektorze energetycznym, Turcja wykorzystuje swoją silną pozycję negocjacyjną, aby uzyskać szerokie ustępstwa, w tym wspólne projekty w sektorze ropy naftowej, gazu, petrochemii i energii elektrycznej, a także odszkodowanie związane z wyrokiem arbitrażowym w wysokości 1,5 miliarda dolarów.

Ankara domaga się również wyższych opłat tranzytowych za transporty irackiej ropy naftowej i chce, aby Bagdad zobowiązał się do dużych i stabilnych dziennych wolumenów eksportu, a za nieprzestrzeganie tych zasad będą nakładane kary.

W tle coraz bardziej splatają się interesy głównych światowych mocarstw. Region Kurdystanu cieszy się wsparciem Zachodu, a rząd federalny Iraku zbliżył się do Rosji i Chin.

Część negocjacji jest związana z wartym 17 miliardów dolarów projektem Development Road, który ma połączyć Irak z Turcją i Europą na zachodzie, a jednocześnie nawiązać połączenie z chińską inicjatywą Pasa i Szlaku na wschodzie.

Projekt zakłada stworzenie zintegrowanego korytarza transportowego rozciągającego się od portu Grand Faw w Basrze, przechodzącego przez najważniejsze pola naftowe i gazowe w Iraku, docierającego do Fishkhabour na granicy z Turcją, a następnie rozszerzającego się siecią drogową i kolejową w kierunku Europy.